Kasaba Köyü - Kaş, Antalya

Kasaba, Antalya'nın Kaş ilçesine bağlı, adından da anlaşılacağı üzere geçmişte bölgenin idari merkezi (kazası) olan, ancak Cumhuriyet sonrası bu unvanını sahil kesimindeki Andifli'ye (bugünkü Kaş merkezi) devrederek sessizliğe bürünmüş, Osmanlı dönemi mimarisi ve şehir kültürüyle diğer köylerden keskin bir şekilde ayrılan tarihi bir köydür.

Tarihçe: Unutulmuş Başkent

Köyün tarihi oldukça eskidir ve ismi tesadüf değildir. Osmanlı devrinde burası, bölgenin "Kaza Merkezi" yani yönetim başkentiydi. Ancak Cumhuriyet döneminde idari merkezin sahil şeridindeki Kaş'a (Andifli) taşınmasıyla Kasaba, eski ihtişamını kaybederek köy statüsüne düşmüştür. Bu idari değişiklik, köyün kaderini değiştirmiş olsa da, geçmişteki o "şehirli" duruşunu silememiştir.

Mimari ve Doku: Köy Değil, Şehir Mimarisi

Kasaba'yı diğer Kaş köylerinden ayıran en büyük delil mimarisidir. Köy meydanında ve çarşı/pazar yeri etrafında bulunan konak tipi yüksek binalar, buranın sıradan bir kırsal yerleşim değil, bir ticaret ve yönetim merkezi olduğunun taşlaşmış kanıtlarıdır.

Yusuf Ağa (Nasreddin) Camii ve Kitabesi

Köyün en önemli anıt eseri, kapı üzerindeki kitabesinden Hicri 1186 (Miladi 1772) yılında yapıldığı anlaşılan Yusuf Ağa Camii'dir (Diğer adıyla Nasreddin Camii Şerifi). Bu cami, Yusuf Ağa tarafından yaptırılmış olup, kitabesi Şair Şöhret tarafından kaleme alınmıştır. Kitabede, Peygamber Efendimizin "Kim Allah için bir cami yaptırırsa, Allah da ona cennette bir köşk hazırlar" (Men benâ...) hadisine atıfta bulunulmuş ve ebced hesabı ile tarih düşülmüştür.

Coğrafya ve Ekonomi

Kaş ilçe merkezine 25 km, Antalya il merkezine ise 195 km uzaklıkta bulunan Kasaba, stratejik bir kavşak noktasındadır. Eski idari gücünü kaybetse de verimli toprakları sayesinde tarım ve hayvancılık ekonominin temelini oluşturur. Geniş ovaları, bölgenin tarımsal üretim deposu niteliğindedir.

Ziyaret Etmeniz veya Bilmeniz İçin 3 Neden

Yusuf Ağa Camii: 1772 yılından bugüne ayakta kalan, kitabesindeki edebi derinliği ve mimari zarafetiyle Osmanlı döneminin bölgedeki en önemli mühürlerinden birini görmek için.

Tarihi Konaklar: Köy meydanında dolaşırken, standart köy evleri yerine, vaktiyle burada bürokratların ve tüccarların yaşadığını haykıran o yüksek taş konakları fotoğraflamak için.

Hüzünlü Tarih: Bir zamanlar bölgenin "Kasaba"sı (Merkezi) iken, bugün sessiz bir köye dönüşen bu yerleşimin nostaljik atmosferini solumak için.

YUSUF AĞA CAMİİ KİTABESİ

DİĞER ADLARI : NASREDDİN CAMİİ - KASABA MERKEZ CAMİİ

Yeni harflerle;

Bismillahirrahmenirrahıym بسم الله الرحمن الرحيم

Lekad sadekallâhü لقد صدق الله

Rasûlehü’rru’yâ Mâ şâ allâh. رسوله الرؤيا ماشآءالله

حضرت يوسف آغا كيم حبذا  *   مؤمنكامل دليلم انما

ايتدى بر جامع بنا الله ايچون   * سعينى مشكور ايده بارى خدا

اولدى جنتله مبشر آفرين        *  صدقمه شاهد حديث من بنى

ايتمسون ضايع خداى لم يزل   *   نقداعماليك آنك روز جزا

سويلدم شهرت آنك تاريخنى    *  باعث فوزونجات اوله آكا

                             سنه 1186

Yeni harflerle;

    Hazreti Yusuf Ağa kim habbezâ (1)   *   Mü’min-i kâmil, delilim : İnnemâ (2)

             Etti bir cami bina, Allah içün     *   Sa’yini meşkûr ede Barî Hüda

      Oldu cennetle mübeşşer, (3) aferin  *   Sıdkıma şahid haysü men benâ (4)

        Etmesin zâyi Hüdayi Lem Yezel     *   Nakd-i a’mâlin anın (5) rûz-ı cezâ (6)

       Söyledim Şöhret, (7) anın tarihini   *   Bâis-i fevz-ü necat ola âna. (8) 

Sene:1186 (1772)

LÜGATÇE:

(1) Habbezâ                    : Ne güzel kul.

(2) İnnemâ                      : Ancak.

(3) Mübeşşer                  : Müjdelenmiş

(4) Men benâ                  : Burada, Peygamber’in “Men benâ” diye başlayan hadisine işaret edilmektedir. Meali: “Kim Allah için bir cami/mescit yaptırırsa, kendisine cennette bir köşk hazırlar” demektir.

(5) Nakd-i a’mâlin anın   : “Allah onun amellerinin karşılığını/mükafatını zayi etmesin” demektir.  

(6) Rûz-ı cezâ                 :  Kıyamet günü.

(7) Şöhret                      :  Kitabeyi hazırlayan şairin adı.

(8) Ola âna                    :  Ona olsun. Merhûm Şair Şöhret; son mısra olan “باعث فوزونجات اوله آكا”  (Onun kurtuluşuna medar

sebep/vesile” olsun mısrası ile tarih düşürmüştür. Ebced hesabı ile bu mısra hicri 1186 tarihini vermektedir.