Büyükalan Köyü - Akseki, Antalya
Büyükalan, Antalya'nın Akseki ilçesine bağlı, tarihi kökleri Hititler öncesi topluluklara kadar uzanan, bölgenin en eski ve köklü yerleşim yeridir. Eski adıyla "Büyükilvat" olarak bilinen köy, 700 yıllık geçmişi, yetiştirdiği devlet adamları ve geçirdiği büyük toplumsal olaylarla Akseki tarihinin canlı bir tanığıdır.
Tarihçe ve Köken
Köyün tarihi ve isminin kökeni oldukça derin anlamlar taşır:
İsim Kökeni (İlvat): "İlvat" kelimesinin kökeni, Anadolu'da Hititlerden önce yaşamış olan Luvilere dayanmaktadır. Luvicede "geçit yeri" anlamına gelmektedir. Çevresindeki Belen (Belenilvat) ve Bucak (Bucakilvat) köyleriyle birlikte üçlü bir yerleşim yapısının merkezidir. Osmanlı kayıtlarında köyün isminin "Berliye" olarak geçtiği ve yıllık 30 altın vergi ödediği de rivayet edilir.
Kuruluş: Köyün yaklaşık 700 yıllık bir geçmişi vardır. Halkın bir kısmının 1300'lü yıllarda Horasan'dan geldiği, bir kısmının ise Karamanoğulları döneminde Sivas Suşehri'nden gönderilen Türkmen oymakları olduğu düşünülmektedir. 1321 yılında (yaklaşık 643 yıl önce) köye vaizlik (Cuma namazı kıldırma yetkisi) verilmiş olması, o dönemde de önemli bir merkez olduğunu kanıtlar.
Kurucu Aileler: Köyü kuran 7 ana aileden bahsedilir: Seyitahmet Uşakları, Köstepen Uşakları, Hatip Uşakları ve Karamancılar bunlardan bazılarıdır.
Yakın Tarih Olayları: 1933 yılında çıkan büyük yangın sonrası halkın büyük kısmı Türkiye'nin çeşitli yerlerine (Aydın, Manisa Salihli, İzmir, İstanbul) göç etmiştir. Ayrıca Çanakkale Savaşı'nda köyden 27 şehit verildiği bilinmektedir.
Coğrafya ve Ulaşım
Büyükalan, Akseki - Manavgat yolu üzerinde stratejik bir noktadadır.
Konum: Ömer Duruk Tesisleri'nin tam karşısında yer alır.
İlçe Merkezine Uzaklık: Akseki'ye 7 km
İl Merkezine Uzaklık: Antalya'ya 156 km
Köyün tapulu arazisi olan Göktepe Yaylası'nda "İlvat Gölü" bulunmaktadır, ancak köye bu göletten su verilmemektedir.
Kültür ve Nüfus
Köy halkı, arı ve düzgün bir Anadolu Türkçesi kullanmasıyla ve hitabet yeteneğiyle tanınır. Köyün ne kadar eski olduğu, sınırları içerisinde bulunan 3 adet mezarlıkla anlaşılabilir.
Günümüzde köyde 100-150 kişi yaşamaktadır. Mevcut nüfusun bir kısmı civar köylerden yerleşen Yörüklerdir. Köy, eski Ulaştırma Bakanı Mehmet Köstepen, İGS firmasının sahipleri ve eski Yargıtay üyesi Abdurrahman Aksoy gibi önemli isimleri yetiştirmiştir.
Ekonomi ve Altyapı
Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Geçmişte su ihtiyacı kuyulardan karşılanırken, günümüzde içme suyu şebekesi mevcuttur.
Altyapı Durumu:
Eğitim: İlköğretim okulu yoktur.
Mevcut Olanlar: İçme suyu şebekesi, elektrik, sabit telefon, PTT acentesi ve mahalleye ulaşımı sağlayan asfalt yol.
Mevcut Olmayanlar: Kanalizasyon şebekesi ve Sağlık Ocağı bulunmamaktadır.
Ziyaret Etmeniz İçin 5 Neden
Derin Tarih: Luvilerden Osmanlı'ya uzanan "İlvat" isminin izlerini ve köydeki 3 eski mezarlığı inceleyebilirsiniz.
Kolay Ulaşım: Manavgat-Akseki yolu üzerinde, mola yerlerinin hemen karşısında olmasıyla kolayca ziyaret edilebilir.
Kültürel Dil: Köy halkının konuştuğu saf ve düzgün Anadolu Türkçesine kulak verebilirsiniz.
Hüzünlü Hikayeler: 1933 yangını ve Çanakkale şehitlerinin anılarını yerel halktan dinleyebilirsiniz.
Yaylalar: Köye ait Göktepe Yaylası ve İlvat Gölü çevresindeki doğal güzellikleri (ulaşım imkanı dahilinde) keşfedebilirsiniz.