Güneyyaka Köyü - Gündoğmuş, Antalya
Güneyyaka, Antalya ilinin Gündoğmuş ilçesine bağlı, tarihi kökleri Oğuzların "Kara" koluna dayanan, Karpuz Çayı'nın beslediği topraklarda kurulu ve üzüm pekmeziyle meşhur bir köydür.
Tarihçe ve İsim: Karadereli Türkmenleri
Köyün tarihi, bölgenin etnik kökeni ve idari geçmişi açısından oldukça detaylıdır.
İsim Kökeni: Cumhuriyet döneminde, bulunduğu dağın güney eteklerinde kurulmuş olması nedeniyle köye Güneyyaka ismi verilmiştir.
Osmanlı Dönemi: Osmanlı İmparatorluğu döneminde; Karadere, Güneyyaka, Çaltı, Enişdibi ve Kızılbağ mahallelerinden oluşan, Karadere adında büyük bir köydü. Cumhuriyet döneminde bu yapıdan ayrılarak müstakil köy olmuştur.
Aşiret Kökeni: "Karadere" ismi aslında bir yer adı değil, bölgeye yerleşen Türkmen Yörük cemaatinin (Karadereli) adıdır.
Soyağacı: Bu topluluk, Oğuzların "Kara" kolundan gelmektedir. Göçebe olmayıp, yaylası köy sınırları içerisinde olan yerleşik Yörüklerdir.
Coğrafya ve Konum: Karpuz Çayı
Güneyyaka, suyun hayat verdiği bir coğrafyada yer alır.
Su Kaynağı: Köy, bölgenin önemli akarsularından Karpuz Çayı'nın iki kolu kenarına kurulmuştur.
İlçe Merkezine Uzaklık: Gündoğmuş'a 23 km uzaklıktadır.
İl Merkezine Uzaklık: Antalya'ya 157 km mesafededir.
Ulaşım: Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup, ulaşım sağlanmaktadır.
Ekonomi: Üzüm Pekmezi
Köyde ekonomik hayat, hem tarımsal üretime hem de bu ürünlerin işlenmesine dayanır.
Faaliyetler: Ekonomi temel olarak tarım ve hayvancılığa dayalıdır.
Özel Ürün: Köyde üzüm pekmezi yapımı oldukça yaygındır ve önemli bir yerel lezzettir.
Altyapı ve Mevcut Durum
Güneyyaka köyü, iletişim hizmetlerinde PTT acentesi ile desteklenirken, eğitim ve kanalizasyon gibi konularda eksikliklere sahiptir:
Eğitim: Köyde bir ilköğretim okulu binası bulunmasına rağmen kullanılamamakta, öğrenciler taşımalı eğitim sisteminden yararlanmaktadır.
Su ve Kanalizasyon: Köyde içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur.
Hizmet Birimleri: Köyde PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık Ocağı ve Sağlık Evi yoktur.
İletişim: Elektrik ve sabit telefon hizmeti mevcuttur.
Ziyaret Etmeniz veya Bilmeniz İçin 3 Neden
Tarihi Köken: Oğuzların "Kara" koluna mensup Karadereli Türkmenlerinin tarihsel izlerini ve yerleşim kültürünü anlamak için.
Doğal Güzellik: Köyün içinden geçen Karpuz Çayı'nın oluşturduğu manzarayı ve serinliği deneyimlemek için.
Yerel Lezzet: Geleneksel yöntemlerle yapılan doğal üzüm pekmezinin tadına bakmak ve yapım sürecini görmek için.