Senir Mahallesi - Gündoğmuş, Antalya
Senir, Antalya ilinin Gündoğmuş ilçesine bağlı, sıradan bir mahalleden çok daha fazlasını ifade eden, tarihi 730 yıl öncesine dayanan, geçmişte "Senir Beyliği" ve "Kaza" (İlçe) statüsünde yönetilmiş, çevresindeki 18 köye "analık" yapmış köklü ve tarihi bir yerleşimdir.
Tarihçe ve Köken: Avşar Boyu'nun Mirası
Senir'in tarihi, Oğuzların Avşar boyuna dayanmaktadır. Araştırmalara göre, Orta Asya'dan Horasan'a, oradan da Anadolu'ya göç eden Türkmenler, geldikleri yerlerin isimlerini bu topraklara taşımışlardır. Türkistan'daki bir kasabanın adı olan "Senir", 1227-1228 yıllarında Torosların eteğindeki bu yerleşime verilmiştir. İlk yerleşim, bugünkü merkezin 2 km uzağındaki "Kese" mevkiinde kurulmuş, daha sonra bugünkü yerine taşınmıştır.
Tarih kitaplarında az rastlansa da yerel kaynaklar ve sözlü tarih, bölgede "Senir Beyliği"nin hüküm sürdüğünü doğrular niteliktedir. Osmanlı döneminde Konya vilayetinin Antalya sancağına bağlı bir "Kaza" (ilçe) merkezi olan Senir, bölgenin idari, adli ve askeri merkezi konumundaydı. Isparta'nın Senirkent ilçesini kuranlar ile Gündoğmuş Senir halkının aynı boydan ve akraba oldukları bilinmektedir. Ayrıca Alanya'nın ünlü Avsallar beldesinin halkı da köken olarak Senir'den göçen ailelerdir; "Avsallar" isminin "Avşarlar"dan geldiği kabul edilir.
Efsaneler ve İdari Geçmiş: Adliye Pınarı
Senir, Cumhuriyet dönemine kadar bölgenin en stratejik noktasıydı. Mahallede bulunan ve halk arasında "Adliye Pınarı" (Karapınar) olarak bilinen yer, tarihi bir öneme sahiptir. Rivayete göre Senir Beyi'nin köşkü, dev çınarların arasındaki bu pınarın üzerindeydi. Bey, altın zincirli tasını pınara sarkıtıp su içerdi. Daha da önemlisi, burası bir adalet meydanıydı; mahkemeler burada kurulur, kararlar verilir, infazlar buradaki ağaçlarda yapılır ve ordu sefere buradan uğurlanırdı.
1935 yılında nüfus yoğunluğu ve tarihi geçmişi nedeniyle ilçe yapılması düşünülmüş, ancak dönemin şartlarında ilçe merkezi 10 km uzaklıktaki Eksere'ye (bugünkü Gündoğmuş merkezi) verilmiştir. 1998 yılında tekrar belde (kasaba) unvanını kazanan Senir, Büyükşehir yasasıyla mahalle statüsüne geçmiştir.
Coğrafya ve Ekonomi
Antalya iline 135 km, Manavgat'a 75 km ve Gündoğmuş'a yaklaşık 15-20 km mesafede bulunan Senir, Torosların yeşilliklerle kaplı eteklerinde yer alır. Tarih boyunca çok fazla göç vermiş, nüfusu sahile inerek Çakallar, Okurcalar, Kızılot gibi 18 farklı köyün kurulmasına öncülük etmiştir. Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalı olsa da, bölge halkı yayla kültürünü (Çakallar ve Yenice Pazar Yaylası) aktif olarak sürdürmektedir.
Ziyaret Etmeniz veya Bilmeniz İçin 3 Neden
Adliye Pınarı ve Çınarlar: Senir Beyi'nin altın tasıyla su içtiği, tarihte adaletin dağıtıldığı ve infazların yapıldığı o mistik pınar başını ve asırlık çınarları görmek için.
Ana Köy Hüviyeti: Alanya Avsallar'dan Manavgat sahillerine kadar uzanan 18 farklı köyün köklerinin dayandığı, Avşar boyunun bu kadim merkezini ziyaret etmek için.
Keşfedilmemiş Tarih: "Kalelitop" mevkiindeki Roma kalıntıları ve Kese mevkiindeki ilk yerleşim izleri gibi, henüz turizme ve arkeolojiye tam kazandırılmamış saklı tarihi yerinde incelemek için.